woensdag 13 januari 2016

13 januari - Niet alleen piramides

Deze laatste volle dag in Caïro heeft geheel verschillende onderdelen. Als eerste hoorden we uit de mond van Dr. Wageeh Mikhall over The Centre for Middle Eastern Christianity. Belangrijk om te beseffen is dat het christelijke geloof niet een Westerse religie is, maar is geboren in het Midden Oosten. Verder kunnen de mensen in deze regio de Bijbelse teksten makkelijker begrijpen omdat ze in hetzelfde gebied wonen. Ook hebben zij al veel langer met de Islam te maken dan de Westerse wereld. Over dit laatste punt horen we dat we met moslims relaties moeten aangaan, hen moeten respecteren en uitdagen. Verder zegt hij dat de islam door fanaten is gekaapt. Zij beledigen de islam het meest.


Hierna werden we getransformeerd tot toeristen en zijn we met taxi's naar Gizeh gegaan en de piramiden bekeken. Bijzondere bouwwerken uit eeuwenoude tijden waarbij het nog steeds onbekend is hoe ze gebouwd zijn.
Toch waren we niet alleen toeristen. We gingen samen met een student van het seminarie en onderwijl hebben we veel gesproken over de opleiding tot predikant en het zijn van predikant.



 
Aan het einde van de middag zijn we geïnformeerd over de GZB-projecten in Egypte en over het werk van Willem-Jan de Wit in het seminarie. Aansluitend hebben we een eerste evaluatie gehad.


Voorafgaand aan het diner mogen Wim van Vreeswijk, Cees van Duijn en ik een bijdrage leveren aan het college missiologie van Sharif Salah. De twee collega's spraken over de Nederlandse kerk in het dorp en in de stad. Zelf sprak ik over de kerk in Egypte en wat mijn ervaringen en bevindingen daarvan zijn.

Na het diner zetten we de evaluatie voort. Iedereen deelt de ervaringen van deze reis en wat het vervolg kan zijn. Onder andere wordt de gastvrijheid genoemd en dat de bezochte gemeenten een hechte gemeenschap zijn. Ook wordt genoemd dat  het goed is wanneer de geschiedenis van de kerk in Egypte breder bekend is en dat dit een bijdrage kan leveren aan de kerk in Nederland. 

Na de dagsluiting gaan we nog één maal naar de fruitbar voor een glas mango-juice. Morgen vliegen we om 10.00 uur Egyptische tijd naar Nederland om daar om 14.00 uur te landen. Tien onvergetelijke dagen zijn dan voorbij.

dinsdag 12 januari 2016

12 januari - een missionaire dag

Deze dag staat in het teken van missiologie en de toekomst van de christelijke kerk in Egypte. Na de dagopening in de kapel waren er drie lezingen van docenten van het seminarie en één door medereiziger dr. Sjaak van den Berg; predikant-directeur van de IZB en gepromoveerd op Augustinus. 

Met dr. Sherif Salah spraken we over de missionaire uitdagingen in kleine Egyptische dorpen. Een belangrijk punt was dat zending niet is buiten je land, maar buiten je huis.
Over de Egyptische theoloog Matta Al-Miskin kwamen we in gesprek met dr. Hani Hanna. Hij plaatst Gods handelen in Christus niet in de tijd, maar als een gebeurtenis boven de tijd.


Dr. Atef M. Gendy sprak over de Egyptische christenheid in deze tijd. Basis van het gesprek waren de gebeurtenissen van de afgelopen 5 jaar. De Arabische lente en wat er op volgde. Hoe kan de kerk en een christen afzonderlijk staande blijven als een minderheid? Maar ook wat de kansen zijn voor de

kerk. Door het geven van zorg en onderwijs de mogelijkheid hebben om ook het Evangelie te verspreiden.
De laatste lezing van deze dag werd gegeven door Sjaak van den Berg. De lezing ging over wat Augustinus gezegd heeft over het leven en dat het een pelgrimage is.

Na de lunch zijn we in tweetallen naar één van de achterstandswijken van Caïro gegaan. Met Sjaak van de Berg was ik de gast van pastor John, terwijl Sarah meeging om te vertalen.


Pastor John werkt in de wijk Imbabe. Hij doet daar met  christenen Diaconaal werk en probeert er een gemeente te stichten. Het is fantastisch om te zien wat hij en vele broeders en zusters uit de wijk daar doen. Het is een wijk met grote armoede. Zij doen aan kinderopvang, hebben zondagsschool en clubs voor jongens en meisjes. Verder zijn er vrouwenbijeenkomsten en komt er zo nu en dan een medisch team. Het was zeer indrukwekkend om mee te maken. We hebben met elkaar gezongen en voor elkaar gebeden. Gebed dat zeer hard nodig is. Bidt u mee voor pastor John en deze geweldige groep mensen. Het gebed is dat zij officieel een kerk mogen worden en velen tot zegen mogen zijn.

maandag 11 januari 2016

11 januari - Treinreis

Vanmorgen, zoals iedere dag in Egypte, gewekt door de oproep tot gebed vanaf de minaret van de plaatselijke moskee. Daarna even wat geslapen en in alle rust opgestaan en ontbeten. 

De plaatselijke predikant zal met ons meereizen naar Caïro voor familiebezoek. Zijn verloofde zal vanuit een plaats meer in het zuiden dezelfde trein nemen. Maar voordat we op het station aanbelanden, is er eerst nog een huisbezoek. Het is bij een nan van achter in de veertig die al drie jaar een tumor in het hoofd heeft en uitzaaiingen heeft. Bij hem, zijn vrouw en dochter en bij de predikant is het vertrouwen op God en de kracht van het gebed volop merkbaar. We bidden met en voor deze man die Maqdi heet. Aansluitend bezoeken we zijn moeder die onder hem woont. Ook met haar bidden we.


Dan is het tijd om naar het station te gaan om de trein naar  Caïro te nemen. De trein vertrekt om 10:55 uur en reis verloopt voorspoedig, totdat we na twee en een half uur lange tijd stil staan. 

Om 16.00 uur zijn we in Caïro op het Evangelisch theologisch seminarie, waar Willem-Jan de Wit doceert.
Eerst staat de lunch gereed. Daarna een rondleiding door de gebouwen van het seminarie en vlak daarna een verhaal van Tharwat Whaheeb. Hij sprak over de geschiedenis van de Evangelische Presbyteriaanse kerk in Egypte en hiermee van het seminarie, dat op een boot begon in 1854 en in 1863 aan wal ging. Aansluitend sprak hij over missiologie. Als eerste om oude kerken te doen herleven. Daarna om kerkelijke gebouwen te herstellen. Als derde is het de bedoeling om in door de overheid nieuw gestichte steden en in achterstandsbuurten kerken te stichten.

Een tweede lezing werd gegeven door Anne Emile Zaki over
praktische theologie. In het bijzonder over de spirituele vorming van de studenten. Zij worden nadrukkelijk ondersteund, gevormd en begeleid met betrekking tot hun geloofsleven. Hierbij gaat zij  niet voor bij aan de eeuwen oude koptische kerk en kloosters in Egypte. Ze ontdekte dat er een rijke schat aan spirituele vorming is in de koptische kerk, die prima te combineren valt met presbyteriaanse theologie.
Met enthousiasme vertelt ze dat ze op grond van de GZB-jongerendag uitziet naar een opleving van de kerk in Europa door de jeugd van Nederland. 


Na het eten horen we naar het verhaal van de ouderenzorg in Egypte. Bijzonder om te horen hoe een Nederlandse probeert de zorg in Egypte om hoog te tillen.


Na het doorspreken van de zaken van morgen en de dagsluiting is het tijd voor vruchtensap.

zondag 10 januari 2016

10 januari - Zondag

Vanmorgen mocht ik de preek houden in het provinciestadje waar ik met Iwan verblijf. De kerkdienst staat gepland voor 10.00 uur. Maar zo strak houden zij zich hier niet aan. Het is ongeveer 10 minuten later dat we gaan beginnen.Eerst wordt Psalm 27 gelezen met enkele opmerkingen. Vervolgens is er zingen dat afgewisseld wordt door gebed. Dan is het de buurt aan mij voor een korte introductie van mijn familie en kerk. De predikant leest uit Mattheüs 2:13-21 en vertaalt vervolgens mijn preek van uit het Engels in het Arabisch. De kerntekst is dat God Zijn Zoon riep uit Egypte.

Na ontmoeting met gemeenteleden onder genot van koffie en thee, hebben we er ontmoeting met de vorige predikant die hier 38 jaar heeft gestaan. In zijn tijd mocht de gemeente groeien.
Vervolgens kregen we de lunch aangeboden bij een ouderling van een gemeente aan de oostelijke kant van de Nijl. Zijn zoon die ook aanwezig was, werkt op het Evangelisch Theologisch Seminarie in Caïro. Zijn dochter is verloofd met de zoon van de oudste waar we gisteravond hebben gegeten.
Iets na vier uur waren we weer bij het zeer eenvoudige appartement van de predikant. Een uurtje rust, voordat we op bezoek gaan bij de zondagsschool. 




Na de zondagsschool was de avonddienst. Hier de hoofddienst omdat velen overdag moeten werken. Opnieuw mocht ik voorgegaan. De Schriftlezing was uit Handelingen 18:24-28. In de dienst heeft Iwan zich voorgesteld en hebben
we samen een lied gezongen in het Nederlands.
Na de dienst was er een gesprek met de kerkenraad. Daarna volgde de avondmaaltijd om 23.20 uur. 

zaterdag 9 januari 2016

9 januari - Minya

Om 5 uur ging vanmorgen de wekker. We zullen de trein nemen om 6.30 uur. Maar eerst worden er koffers naar het seminarie gebracht. Koffers met spullen die zaterdag en zondag niet nodig zijn. Wat in ieder geval mee moet is het preekpak en de preek voor zondagse kerkdienst. Verder cadeautjes voor het gastgezin en kaarten voor de gemeente.

Op het station stapten we om 6.10 uur in de trein. Eerste klas. Maar toch heel anders dan de Nederlandse Spoorwegen. Als eerste omdat we gereserveerde stoelen hebben. Daarnaast omdat er telkens mensen langskomen om iets te brengen of te verkopen. Zoals papieren zakdoekjes.

Op een station in de provincie Minya stap ik samen met Iwan Dekker uit en worden we hartelijk welkom geheten door de plaatselijke predikant. Gedrieën lopen er naar de kerk waar ook zijn kantoor is. Daar volgt onder genot van een tweede ontbijt een kennismakingsgesprek met de predikant en enkele gemeenteleden.

We vertrekken vervolgens naar twee plaatsjes om daar in de  kerk plaatselijke christenen te ontmoeten. Eerst komen we in een kerkje waar een vrouwenbijeenkomst bezig is. Ook zijn enkele broeders uit de kerkenraad aanwezig. Een hartelijk welkom volgt en beiden houden we een kort praatje. Aansluitend praten we na in het huis van één van de oudsten.
In het tweede plaatsje gaat het ongeveer ook zo. Toch is er een groot verschil. In het ene dorpje zijn de christenen een minderheid, terwijl zij in het andere dorp juist de meerderheid vormen.



Hierna gaan we weer terug naar de stad en hebben om 15.00  uur een lunch bij gemeentelid en jeugdwerker Peter en met zijn ouders en broer. We eten onder andere gevulde duif. Daarna is er tijd voor een informeel en gezellig gesprek.

Ons vertrek is per limousine. Feitelijk met paard en wagen. Iets dat in deze plaats volop gebruikt wordt voor vervoer. Naast dat het leuk is, is vervoer ook noodzakelijk. De politie wil niet dat buitenlanders 's avonds over straat lopen.

In het zeer eenvoudige appartement van de predikant hebben we even rust. Om 19.00 uur is de gebedsbijeenkomst en daarna dineren we om 22.00 uur bij een oudste van de gemeente.


 

vrijdag 8 januari 2016

8 januari - Koptisch klooster

Deze vrijdag is er een bezoek gepland aan twee koptische kloosters. Het Sint Paulusklooster en het Sint Antoniusklooster. Beide kloosters liggen bij de Rode Zee. Ongeveer 3 uur rijden vanaf Caïro en onderling liggen ze op ruim een uur rijden van elkaar.

Sint Antoniusklooster
Sint Anthonius was een rijke wees. Om een lang verhaal kort te maken. Hij heeft alles achtergelaten. De wereld verzaakt. Om in volledige rust het leven met God door te brengen. Veel rust kreeg hij op den duur niet. Hij merkte nadrukkelijk dat hij aangevochten werd door de duivel. Ook waren er tal van mensen die hem opzochten om hem om raad te vragen.
Het leven van Anthonius is opgetekend door Athanasius. Dit boekje is vertaald door Hiëronymus en is zo verspreid in de Westerse wereld.
 

Bij het bezoek aan het klooster bezochten we als eerste de grot van Athanasius. Een serieuze klim die menigeen naar adem deed snakken. Maar meer dan de moeite waard. In alle rust zaten we met ons achten in de grot en hebben gebeden voor Egypte, de kerken in Egypte, het Evangelisch Theologisch Seminarie en het werk van de GZB.

Aansluitend kregen we door monnik David een rondleiding door het klooster,  dat gebouwen kent uit de 6e eeuw. De monnik was niet erg spraakzaam en sprak slechts de noodzakelijke woorden. Vragen stellen was er  niet bij.
In het restaurant van het klooster hebben we gegeten en zijn daarna naar het klooster van Sint Paulus gegaan.


Sint Paulusklooster
Sint Paulus was een woestijnkluizenaar. De legende vertelt dat hij hier voorafgaand een geschil had met zijn broer. Onderweg naar de rechter zag hij een dode man. Hij realiseerde zich dat hij net als deze man niets zou kunnen meenemen. Hij verliet zijn broer en verbleef drie dagen op de begraafplaats in Alexandrië. Na drie dagen moet hij door God opgepakt zijn en gebracht in de woestijn bij de Rode zee. Daar waar nu het klooster is. De legende zegt, dat hij brood at dat raven hem brachten. Elke dag een half brood. Toen hij oud geworden was, brachten de raven op een dag een heel brood. Die dag kreeg Paulus bezoek van Antonius. Ook hij was een woestijnkluizenaar. Het was op de dag van het sterven van Paulus. Het verhaal gaat dat twee leeuwen zijn graf hebben gegraven.
De kerkvader Athanasius heeft het levensverhaal van Antonius opgeschreven. Hiëronymus heeft het vertaald in het Latijn. Hierdoor verspreidde het snel in de Westerse samenleving.


In het klooster hebben we een goede rondleiding gehad van monnik Anba Scheiros.
Vijf jaar woont hij nu in het klooster. Hiermee is zijn oude leven voorbij. Al komt zijn familie één keer in de vijf maanden op bezoek. Bij zijn intrede was er een ritueel dat het einde van zijn oude leven markeerde. Een soort deksel van een doodskist bedekte hem en gebeden, die normaal bij een dode uitgesproken worden, werden toen uitgesproken.
Met Anba Scheiros hebben we uitgebreid gepraat onder het genot van wat fris. Hij beantwoorde al onze vragen. Het maakte het tot een onvergetelijk bezoek. Was daardoor de terugreis van drie uur gevoelsmatig korter? Of kwam het toch door de hot chocolat die we nuttigden in een resort aan de Rode Zee?


Zaterdag ga ik met de trein naar een plattelandsgemeente in de provincie Minya. Daar hoop ik zondags twee keer te preken. Maandag keren we terug naar Caïro om intrek te nemen in het Evangelisch Theologisch Seminarie. Dinsdag en woensdag zullen studiedagen worden met de docenten en studenten aan het seminarie. 

donderdag 7 januari 2016

7 januari - Islamitisch Caïro

Zo'n 90% van de Egyptenaren is moslim. Vandaag zullen we zien wat dit betekent voor een miljoenen stad.
Vanmorgen namen we daarom de metro naar het Tahrirplein. Sinds de revolutie van 2011 een plein dat wereldberoemd is en is gaan horen bij de geschiedenis van Egypte. Vlakbij het Tahrirplein is nog meer geschiedenis te vinden in het Egyptisch museum. De volgende locatie van deze dag.

Het Egyptisch museum laat zien dat Egypte vele duizenden jaren aan geschiedenis kent en er zijn talloze zaken gevonden uit die vele eeuwen van geschiedenis. Onder andere in de verschillende piramides en graven van koningen. Een belangrijke schat is het masker van Toetanchamon.

In de Bijbelse geschiedenis komen we de nijl vaak tegen. Het was de volgende locatie van onze bezichtiging van Caïro. 


Aansluitend bezochten we in Middeleeuws Caïro de Al-Azhar moskee. Meerdere gesprekken hebben we daar gevoerd met verschillende jongeren.
Vervolgens zijn we de islamitische wijk ingegaan en de leefgewoonten in die wijk tot ons genomen.
Via de wijk Khan al-Kalili zijn we gegaan naar City Stars. Een uiterst modern winkelcentrum. We hebben daar gegeten en zijn toen naar ons gasthuis gegaan om de dag af te sluiten.

woensdag 6 januari 2016

6 januari - Koptische kerk


Als groep predikanten zijn we vandaag met Willem Jan de Wit, die woont en voor de GZB ook werkt in Caïro, door islamitische en Koptische gedeelten van de stad geweest. Een uitzonderlijke stad doordat er enorm veel te zien is. Dit betreft niet alleen de historie, zowel Koptisch als islamitisch. Ook het hedendaagse leven is bijzonder en geeft tot nadenken.


Vandaag is het 29 Kiakh, een dag die staat in het teken van de viering van het Koptisch kerstfeest in de Koptisch-orthodoxe Kathedraal van Caïro. Maar eerst een klein stukje islamitisch Caïro. We brachten een bezoek aan de moskee van Ibn Tulun. Dit is een moskee uit de 9e eeuw.

Daarna reden we door de stad en kwamen in een bijzondere wijk. Ik doel op de wijk Manshiyit Nasser. De afvalophalerswijk. Een wijk waar christenen wonen die het huisvuil uit heel de stad
ophalen en in de wijk loodsen en op straat sorteren. Het varken is de reden waarom moslims hier niet in de meerderheid zijn, terwijl zij veruit de meerderheid zijn in Caïro. Het varken, dat een alleseter is, is voor een moslim een onrein dier. Tegelijk is het blijkbaar handig dat wat eetbaar is tussen het afval opgegeten wordt, voordat het afval gesorteerd wordt. In de wijk hebben wij trouwens geen varkens gezien behalve aan het spit.
Het geheel laat een samenleving zien die niet voor te stellen is. Kleine pick-up trucks vol met karton of plastic en mensen die dit sorteren. Wij zullen het betitelen als armzalig. Toch geven de mensen die indruk niet. Het zijn geen bedelaars maar hard werkende mensen. Ze zien er ook niet onverzorgd uit. Ze doen enkel hun werk.
Het zijn dus voornamelijk koptische christenen die dit doen. 



Kopten met een eigen kerk die achter de wijk te vinden is. Deir Samaan (rotskerk). Een unieke kerk met een bijzonder verhaal omdat de traditie leert dat de berg, waar tegen de kerk is geplaatst, verplaatst is op grond van het geloof van Simon de schoenmaker. Dit na aanleiding van een uitdaging op grond van Mattheüs 17:20. De patriarch werd uitgedacht om dit Bijbelvers te bewijzen. Een engel wees hem op Simon. Een man met één oog en een letterlijk geloof. Door zijn geloof moet de berg drie kilometer verplaatst zijn, waarbij zelfs de zon onder de berg door te zien was.
Voorop staat dat het een mooi verhaal is. Maar het is meer dan dit. Het geeft tegelijk de kracht aan van de Koptische kerk binnen de Egyptische context. De kerk weet zich staande te houden. Ook al bestaat de kerk uit mensen die een minderheid zijn en die in een deplorabele situatie leven.

Aansluitend vertrokken we naar de koptische wijk. We brachten de bezoek aan Fort Babylon, de Hangende kerk, de Sint-Joriskerk de Sint Sergouskerk en de Ben Ezra-synagoge.
Aansluitend bezochten we het koptisch museum.




Dat de kopten op een ander moment kerst vieren dan wij gewoon zijn, komt omdat wij overgegaan zijn van de juliaanse kalender naar de gregoriaanse. Het gevolg was dat er 10 dagen geschrapt werden en wel van 5 tot 14 oktober. Hierdoor komt het dat ons kerstfeest eerder gevierd wordt dan in Egypte waar de alexandriaanse kalender gehandhaafd bleef die voorheen gelijk liep met de juliaanse kalender. Want 29 kiakh viel gelijk met 25 december. Dat het nu iets meer is dan 10 dagen komt omdat de Egyptische kalender werkt met een haar van 365 dagen en 6 uur en zo ieder jaar iets meer dan 11 minuten afwijkt.'s Avonds hebben we eerst gegeten bij sandwich restaurant Mo'men en zijn vervolgens naar de Koptisch-orthodoxe kathedraal gelopen. Hier begon om 22.00 uur de kerstviering.
Dat de Koptische kerk vooralsnog staande blijft, blijkt uit de hoogwaardigheidsbekleders die 's avonds aanwezig zijn bij het Koptisch kerstfeest. Waaronder president El-Sisi. Als genodigden mochten we dit ervaren tijdens de kerstnachtdienst die tot 24.00 uur duurde.
Hier is het kerst en daarom wens ik u vanuit Caïro een gezegend kerstfeest met de wens dat ook u staande mag blijven in het geloof. Ook wanneer de meerderheid heel anders in het leven staat